Dr Erik Adriaanse
ENGLISH: Include Ammonium Sulphate in your fertiliser program
Die spesifieke aanwending van Ammoniumsulfaat as ‘n belangrike bron van Stikstof (21% N) en Swael (24% S) vir gewasproduksie
Ammoniumsulfaat kan algemeen beskou word as ‘n baie geskikte aanvullende bron van stikstof (N) terwyl dit alle swael (S)-behoeftes kan aanspreek. Daar bestaan egter ook spesifieke omstandighede waar ammoniumsulfaat as die hoofbron van N meer voordelig as ander stikstofdraers is.
Voor plant uitgestrooi
Ammoniumsulfaat kan in groot hoeveelhede voor plant onder spilpunt-besproeiing uitgestrooi word, veral waar die pH van die grond hoog is en waar groot hoeveelhede plantreste in die grond na die vorige gewas ingewerk is. Ammoniumsulfaat vervlugtig baie min relatief tot ander N-draers, maar vervlugtiging kan onder alkaliese toestande betekenisvol wees en daarom moet dit verkieslik in die grond ingewerk word.
Ammoniumsulfaat kan as die hoof bron van N breedwerpig voor plant met groter effek op opbrengs as ander N-draers onder sekere spesifieke omstandighede toegedien word (Figuur 1).
Figuur 1. Groter effek van ammoniumsulfaat op koring-opbrengs in vergelyking met ander N-Draers (‘n verskil met 95% sekerheid van b). N-Draers uitgestrooi en ingeploeg. Huttongrondvorm, Manganogrondserie wat 9.3% klei tot op 750mm bevat, met ‘n pH(H2O) = 6.4. Verwerkte resultate van Snyman, P. J. du T Burger, R, Laker, M.C., 1985. S. Afr. Tydskr. Plant Grond, 1985, 2(4), 175 -178.
Hoër opbrengs weens die gebruik van ammoniumsulfaat, soos in Figuur 1 hierbo aangedui, kan moontlik aan die volgende toegeskryf word:
- Die gewasreaksie op die toediening van S weens tekorte aan S in die grond.
- Minder N loging as met ander draers.
Onder meer alkaliese toestande kan die groter versurende effek van ammoniumsulfaat ander voedingstowwe meer beskikbaar maak.
Gebruik in plantmengsels
Al die N in ammoniumsulfaat is in die ammonium (NH4+) vorm terwyl die meeste gewasse die beste op ‘n kombinasie van nitraat (NO3–) en ammonium reageer. Verder is die omsetting van gebandplaaste ammonium-N na nitraat-N gewoonlik baie stadig. Relatief klein hoeveelhede ammoniumsulfaat word in sommige korrel of vloeibare ammoniumnitraat gebaseerde plantmengsels ingemeng, om die sulfaat en ammonium-inhoud van die produkte te verhoog. ‘n Klein bietjie ekstra ammonium in die plantmengsel beteken dat minder van die plantmengsel se N dadelik sal loog. Ammoniumsulfaat as die enigste bron van N in plantmengsels wat gebandplaas word, word nie aanbeveel nie.
Na plant uitgestrooi of gebandplaas
Groot hoeveelhede ammoniumsulfaat kan breedwerpig na plant as die hoofbron van N uitgestrooi word of deur spilpunte toegedien word, maar moet dan verkieslik ingewerk word. Die praktyk om soveel as 100kg ammoniumsulfaat/ha direk na plant oor mielie-plantrye uit te strooi word onderskryf aangesien dit as versekering teen moontlike loging van die N in plantmengsels dien en omdat daar op die manier aan alle S behoeftes voldoen kan word. Die bandplasing van ammoniumsulfaat as die hoofbron van N in groot hoeveelhede in die grond, na plant word nie aanbeveel nie.
Mengsels van KAN en ammoniumsulfaat in die verhouding van 75% KAN : 25% ammoniumsulfaat (bemark as KANAS deur party plaaslike kunsmis veskaffers), kombineer voordele van beide produkte en bevat 26.25% N en 6% S. Die verhouding van N:S stem nou ooreen met die behoeftes van baie gewasse met die bykomende voordeel dat N beide as nitraat en ammonium voorsien word. ‘n Vloeibare produk wat bestaan uit ‘n mengsel van ammoniumnitraat oplossing en ammoniumsulfaat bevat 18% N en 2.4% S en staan bekend as ammoniumsulfaatnitraat(ASN). Relatief groot hoeveelhede KANAS of ASN kan breedwerpig of gebandplaas na plant toegedien word.
Saam met onkruiddoders
Die byvoeging van Ammoniumsulfaat het Glifosaat onkruiddoder effektiwiteit met 44 tot 49% verbeter wanneer met benatter/buffers behandel is en 59% wanneer met verspreider/kleefmiddels behandel is (Nienaber, H. S. A Graan Mei 2010). Dit kan verwag word dat die effek van ammoniumsulfaat nog groter sal wees as daar baie soute in die water is.
Let Wel: Raadpleeg ‘n gekwalifiseerde landboukundige vir meer lokaliteit spesifieke toepassings. Die resultate waarna in hierdie artikel verwys word, is onder spesifieke omstandighede verkry en daarom nie algemeen onder alle omstandighede toepasbaar nie.
